جلسهٔ نود و پنجم | شرح نهج البلاغه

اِکثار و تفکر، دو نقطۀ مقابل یکدیگرند و اکثار در گفتار و کردار، حتی در بهترین سخنان و کارها تبعاتی همچون هذیان‌گویی، هرزرَوی، هرزشنَوی و هرزخوری دارد. مسیر زندگی ما انسان‌ها در حالت عادی، دارای ویژگی‌ای به‌نام اعتدال (شناختن چهارچوب و حرکت‌کردن در آن) است که درصورت انحراف از آن، دچار افراط یا  تفریط خواهیم شد. زن و مرد به‌شرطی می‌توانند همسرانی مناسب برای یکدیگر باشند که چهارچوب (نظام ارزش‌ها و اصول اساسی) مشترک داشته باشند. نظام این عالَم برمبنای چهارچوب‌ها شکل گرفته است و چهارچوب زندگی ما انسان‌ها را دو منبع عقل و وحی تعیین می‌کنند؛ از این روی باید همواره به آن‌ها توجه داشته باشیم و از حدومرزی که برایمان مشخص می‌کنند، فراتر نرویم. اکثار در تفکر، بسیار نادرست است و ازجمله مهم‌ترین پیامدهای آن، مواردی بدین شرح را می‌توان برشمرد: وسواس فکری؛ نشخوار فکری؛ تردید مَرَضی و احتیاط‌های ناشی از آن؛ کمال‌گرایی.