جلسهٔ دوم | حق‌الناس عاطفی

در فضایی ازنوع محل کار، گونه‌ای خاص از حق‌الناس به‌نام حق‌الناس مالی مصداق می‌یابد که عواملی همچون سرقت (دزدیدن چیزی از آنجا)، کم‌کاری (قصور در انجام‌دادن وظایف خویش)، بدکاری (انجام‌ندادن کار براساس شرح وظایف تعریف‌شده) و بیکاری (حضور فیزیکی داشتن در محل و کارنکردن)، آن را ازبین می‌برند. حق‌الناس عاطفی در کانون خانواده و ارتباط با همسر نیز به همین صورت است و چنانچه فردی به هر دلیل در اداکردن آن کوتاهی کند، باید در پیشگاه پروردگار یکتا پاسخ‌گو باشد. همان‌گونه که ناتوانی یا اِهمال مرد در تأمین نفقۀ زن، موجب فقر و ضعف جسمیِ آن زن می‌شود، قصور هریک از زوجین در به‌جای‌آوردن حق‌الناس عاطفی در کانون خانواده، به وجود، شخصیت، روح و قلب همسر وی آسیب می‌زند و آن‌ها را به برهوت و کویری تشنه، خشک و بی‌طراوت تبدیل می‌کند؛ به‌طوری که تقوا پیشه‌کردن برایش بسیار دشوار و گاه غیرممکن می‌شود و برای جبران این کاستی به دیگران پناه می‌بَرَد. چنین قصوری به‌قدری نکوهیده و ناپسند است که پیامبر- صلّی الله علیه و آله- مرتکب‌‌شوندۀ آن را نفرین کرده و مستوجب لعنت الهی دانسته‌اند. همانند آنچه دربارۀ حق‌الناس مالی گفتیم، حق‌الناس عاطفی نیز دراثر عواملی همچون غفلت عاطفی، خشونت عاطفه‌ستیز، سوءاستفادۀ عاطفی و غفلت‌های جنسی ازبین می‌رود.